Boomkerk

Op 19 januari 1944 vond hier in deze kerk, ookwel de Boomkerk genoemd, een requiemmis plaats voor Jan Verleun, een 24-jarige verzetsstrijder die op 4 januari was gefusilleerd op de Waalsdorpervlakte. Verleun was afkomstig uit een katholiek gezin aan de Admiraal de Ruijterweg en had zich na zijn militaire dienst, waarin hij in mei 1940 gewond raakte, aangesloten bij verzetsgroep CS-6. Hij was betrokken bij verschillende sabotageacties, waaronder de liquidatie van generaal H.A. Seyffardt, verantwoordelijk voor de rekrutering van Nederlanders voor de Waffen-SS.

De mis werd geleid door pater Van Houdt, en verliep sober. Na afloop speelde de organist echter het lied "Ik had een wapenbroeder, geen dapperder dan hij…", een lied dat in nazi-Duitsland vaak klonk bij uitvaarten van katholieke soldaten. Hoewel het niet als eerbetoon aan de bezetter bedoeld was, werd het door leden van de Nationaal-Socialistische Beweging (NSB) opgevat als een provocatie.

De NSB-krant Volk en Vaderland uitte op 28 januari 1944 scherpe kritiek op de mis en het slotlied. Nog diezelfde dag werden pastoor Van den Bosch, pater Van Houdt en de organist gearresteerd door de Sicherheitsdienst (SD) en overgebracht naar de gevangenis in Scheveningen. Ze werden enkele dagen later vrijgelaten na verhoor in Den Haag. De organist verklaarde dat hij pas kort terug was uit Berlijn en niet wist dat de mis voor Verleun bedoeld was; het lied had hij uit gewoonte gespeeld.

Desondanks werd pastoor Van den Bosch op 28 februari 1944 definitief door de SD uit zijn functie ontheven en moest hij de provincie Noord-Holland verlaten. Het bisdom Haarlem stemde hier formeel niet mee in, maar benoemde op 2 maart 1944 toch een tijdelijke vervanger: pater Van Houdt.

De situatie lijkt uiteindelijk vooral te zijn aangezwengeld door lokale katholieke NSB’ers, die eerder al kritiek hadden geuit op de houding van de pastoor tegenover nationaalsocialistische parochianen. Hoewel de Duitse autoriteiten de zaak formeel niet verder hebben opgevolgd, leidde het incident tot een langdurige verwijdering van de pastoor en veel onrust binnen de parochie.