De eerste elektrische tram

Welkom op de Marnixstraat. Tegenwoordig razen hier bussen, fietsers en auto's voorbij, maar op 14 augustus 1900 klonk hier een heel ander geluid: het gezoem van elektriciteit, het gerinkel van een bel, en het geschuif van metalen wielen over een gloednieuwe rail. Die dag reed hier voor het eerst een elektrische tram door de straten van Amsterdam.

Tot dat moment waren de trams in de stad getrokken door paarden. De paarden liepen dag in, dag uit over de kasseien, trokken zware houten wagens en werkten zich letterlijk kapot. Het was traag, duur en inefficiënt – zeker in een stad die snel groeide.

De komst van elektriciteit bracht verandering. Op de Marnixstraat werd het allereerste traject aangelegd met bovenleidingen en rails geschikt voor de elektrische tram. Het traject liep van het Nassauplein naar het Leidseplein – een bescheiden begin, maar het voelde als een sprong in de toekomst.

De allereerste elektrische tram was niet alleen sneller, maar ook schoner en betrouwbaarder. Geen uitwerpselen meer op straat, geen vermoeide paarden, maar een tram die op vaste tijden reed en zonder protest zijn route volgde. Amsterdammers stonden langs de kant te kijken, nieuwsgierig en soms zelfs een beetje bang voor het onbekende, brommende voertuig dat zonder zichtbaar trekdier voortbewoog.

Toch wende het snel. De tram werd een symbool van modernisering, van vooruitgang. Niet veel later volgden andere lijnen in de stad. In een paar decennia groeide het netwerk uit tot een levensader van de hoofdstad.

Vandaag is de elektrische tram vanzelfsprekend geworden. Maar het begon hier – op deze plek, aan de Marnixstraat, op een zomerdag in 1900. Een kleine rit voor een voertuig, een grote stap voor de stad.