De Overstroming van 1916

In de vroege ochtend van 14 januari 1916 veranderde het Waterlandse landschap in een kolkende zee. De dijken bij Katwoude en Uitdam braken door onder de druk van een razende noordwesterstorm. Water uit de Zuiderzee stroomde met geweld het land in. Binnen korte tijd stond Amsterdam-Noord, toen nog grotendeels landelijk, grotendeels onder water.

Rond het gebied van de Buikslotermeer werd de schade enorm. Huizen liepen vol, akkers verdwenen onder metershoog water, en de doorgaande wegen werden onbegaanbaar. Waar nu het Buikslotermeerplein ligt, was toen een binnenzee ontstaan, op sommige plekken wel zes meter diep.

In dorpen als Buiksloot en Nieuwendam brak paniek uit. Vluchtelingen uit omliggende gebieden brachten het nieuws dat het water eraan kwam. Boeren joegen hun vee naar de hoger gelegen delen van de stad. De Buiksloterstraatweg raakte verstopt met koeien, varkens en schapen, op weg naar het Tolhuis, waar mensen en dieren tijdelijk werden opgevangen.

Alsof de overstroming nog niet genoeg was, volgde in februari een ijzige sneeuwstorm die het leed verergerde. Het water trok zich maar langzaam terug. Veel huizen waren beschadigd of onbewoonbaar, oogsten verloren, levens ontwricht.

De ramp liet diepe sporen achter. Tegelijkertijd maakte het de zwakte van de dijken pijnlijk duidelijk. Deze catastrofe zou uiteindelijk bijdragen aan het besluit om de Zuiderzee af te sluiten – en versnelde ook de annexatie van de getroffen dorpen door Amsterdam in 1921.