De Sociëteit van Suriname

In 1683 werd de kolonie Suriname in Zuid-Amerika beheerd door De Sociëteit van Suriname, een particulier Nederlands bedrijf opgericht door Cornelis van Aerssen en Phillip van Hulten. Dit initiatief, geïnspireerd door de ideeën van een Franse politicus, zag de West-Indische Compagnie (WIC) en de stad Amsterdam als gelijkwaardige partners. Het doel van de Sociëteit was winstgevend beheer van de kolonie. Cornelis van Aerssen, in zijn rol als gouverneur, verzocht een weeshuispredikant om tientallen kinderen naar Suriname te sturen om te werken op de suikerrietplantages, als onderdeel van een groter systeem waarbij de WIC jaarlijks ongeveer 2.500 slaven uit Afrika naar Suriname zou verschepen in ruil voor suiker. De waarde van een slaaf werd geschat op ongeveer 5.000 pond suiker.

Naast deze handel verdiende de Sociëteit geld door belasting te heffen op buitenlandse handelaren die slaven aan Suriname wilden verkopen, een lucratieve onderneming die de instroom van arbeidskrachten bevorderde en de winsten verhoogde. Het succes van de kolonie trok veel Amsterdammers naar Suriname, die fortuin of een nieuw leven zochten. Sommigen onder hen waren criminelen, die naar de kolonie werden gestuurd om daar 'eerzame mensen' te worden, een praktijk die doet denken aan de Britse deportatie van criminelen naar Australië.

Deze periode van de Nederlandse geschiedenis wordt ook herdacht in Amsterdam zelf. De ambtswoning van de burgemeester aan de Herengracht 502 herbergt een donker verleden. Tot 1690 was dit de woning en werkplek van Paulus Godin, een slavenhandelaar, bewindvoerder van de WIC en directeur van de Sociëteit van Suriname. Een herdenkingsplaquette bij het pand herinnert aan deze zwarte bladzijde uit de Amsterdamse geschiedenis.