De Steen van Hudde

Achter de imposante sluisdeur ontdek je een bijzondere groen uitgeslagen steen, die in 2005 werd erkend als gemeentemonument. Het is een tastbaar stukje geschiedenis, geplaatst in 1683 door niemand minder dan burgemeester Joannes Hudde. Deze slimme man bedacht een ingenieus systeem om het waterpeil in Amsterdam te meten en te controleren. De steen zelf heeft een horizontale groef die de hoogte van de zeedijken langs het IJ aangeeft.

Wist je dat het gemiddelde hoogwaterpeil van de Zuiderzee bij die dijken diende als referentiepunt voor het Amsterdams Peil? Dit peil lag negen voet en vijf duim (2,676 m) onder de peilstreep. Waarom? Om de stad te beschermen tegen overstromingen én om de afvoer van vervuild grachtenwater te verbeteren. Hudde was een visionair en ontwierp een geavanceerd systeem van sluizen, watermolens en peilstenen. Het systeem had als doel droge voeten te houden, de waterkwaliteit van de grachten te verbeteren en de afvoer van vervuild grachtenwater te reguleren.

Van alle negen peilstenen die werden ingemetseld in sluismuren, heeft alleen de Eenhoornsluis de tand des tijds doorstaan. Samen met de sluis is deze peilsteen in 2005 toegevoegd aan de lijst van gemeentemonumenten. Het Amsterdams Peil, ook wel bekend als N.A.P. (Normaal Amsterdams Peil), groeide uit tot een internationale standaard voor water- en landhoogtemetingen, niet alleen in Nederland, maar ook in veel andere Europese landen.

Burgemeester Joannes Hudde was zonder twijfel een pionier op het gebied van waterbouwkunde. Hij was verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de Nieuwe Vaart, een alternatieve route om het grachtenwater naar de Zuiderzee af te voeren. Zelfs de beroemde wetenschapper Christiaan Huygens vergezelde Hudde eens op een reis naar de bovenlopen van de IJssel en de Rijn. Samen onderzochten ze of het uitdiepen van deze rivieren kon bijdragen aan de waterbeheersing in Amsterdam.