Groep 2000

We staan nu voor het standbeeld van Jacoba van Tongeren, een verzetsvrouw die met ongekende vastberadenheid honderden levens redde. Tijdens de oorlog richtte zij Groep 2000 op, een netwerk van zo’n 140 verzetsleden dat hulp bood aan duizenden onderduikers in Amsterdam.

Jacoba bedacht een ingenieus codesysteem om de veiligheid van haar groep en de onderduikers te waarborgen. Iedereen in de organisatie had alleen een nummer, geen naam. Zijzelf was nummer 2000, waar de groep haar naam aan dankt. Dankzij dit systeem konden de Duitsers, zelfs als ze de administratie in handen kregen, niets achterhalen. Groep 2000 regelde onderduikadressen, voedselbonnen, valse identiteitsbewijzen en medische zorg. In haar speciaal gemaakte vest smokkelde Jacoba duizenden bonnen tegelijk – zo veel dat ze eruitzag als een zwangere vrouw. Daarom kreeg ze de bijnaam de bonnenkoningin.

Toen de Sicherheitsdienst in 1945 het hoofdkwartier van de groep ontdekte, vonden ze de lijsten met codes, maar ze konden ze niet ontcijferen. Daarmee bleven de namen van meer dan 4.500 onderduikers veilig, tot het einde van de oorlog.

Pas decennia later kwam haar verhaal aan het licht. Vandaag wordt Jacoba geëerd als een van de stille helden van het verzet. Kijk goed naar dit monument: op het beeld zie je de geheime codes die zij gebruikte om zoveel levens te beschermen.