Herengracht 598 - Home of Samuel Sarphati

Op Herengracht 598 woonde Samuel Sarphati (1813 – 1866). Sarphati werd in 2025 door de lezers van het Parool uitgeroepen tot de grootste Amsterdammer aller tijden. Een lezer van de krant noemde hem ‘de barmhartige arts’. Een Amsterdammer die zich om zijn mede-Amsterdammers bekommerde, zeker als die het minder hadden getroffen dan hij. Sarphati maakte ‘de stad mooier, beter en leuker’.

Sarphati wordt in 1813 in Amsterdam geboren, als zoon van een tabakshandelaar uit de Portugees-Joodse middenklasse. Zijn vader besluit dat hij apotheker moest worden, in die jaren een beroep met weinig aanzien. Sarphati besluit dat hij liever medicijnen gaat studeren in Leiden. Op zijn 26ste wordt hij arts in de arme Jodenbuurt, daarnaast is hij  leraar, projectontwikkelaar en bestuurder. 

Sarphati draagt op vele vlakken bij aan de leefbaarheid van Amsterdam. Op verzoek van het stadsbestuur organiseert hij een moderne vuilophaaldienst. Daarnaast zet hij zich in om de verbreiding van kennis en modern onderwijs te stimuleren. Ook begint hij een een broodfabriek, waardoor brood voor veel meer mensen betaalbaar wordt. Onder andere door deze activiteiten draagt Sarphati zo bij aan de stijgende levensverwachting van Amsterdammers in de tweede helft van de negentiende eeuw.

Als projectontwikkelaar is hij bekend door zijn werk voor het (inmiddels afgebrande) Paleis voor Volksvlijt en het Amstelhotel. Ook nu zie je hem terug in het straatbeeld: zo zijn de Sarphatistraat, het Sarphatipark en het Sarphatihuis naar hem vernoemd.