Het Pesthuis

Tot ver in de zeventiende eeuw werd Amsterdam regelmatig geteisterd door de verwoestende pest. De Amsterdammers die besmet raakten met deze uiterst besmettelijke ziekte werden geïsoleerd en ondergebracht in het Pesthuis, dat buiten de stadsmuren was gelegen. In 1630 werd een nieuw Pesthuis gebouwd aan de Overtoomsevaart, nabij de huidige Tweede Constantijn Huygensstraat. Dit moderne Pesthuis bood plaats aan 340 ledikanten, een opmerkelijke verbetering ten opzichte van de ouderwetse bedsteden. Een tekening van Reinier Nooms illustreert het Pesthuis met de Overtoom prominent in beeld.

De pest, ook wel bekend als de builenpest of Zwarte Dood, is een verwoestende infectieziekte veroorzaakt door de bacterie Yersinia pestis. Het manifesteert zich met symptomen zoals hoge koorts, ernstige buikpijn en zwelling van de lymfeklieren. Historisch gezien heeft de pest in verschillende perioden wereldwijd grote aantallen slachtoffers geëist.

Het Pesthuis was een rechthoekig gebouw met een binnenplaats, doorkruist door een kleine gracht. Via deze Pestsloot, nu bekend als de Bosboom Toussaintstraat, werden pestlijders vanuit het Binnengasthuis in de stad over het water naar het Pesthuis geroeid. Deze ingenieuze aanpak diende om verdere verspreiding van de ziekte te voorkomen.

Na verloop van tijd verdween de pestuitbraak, maar het Pesthuis bleef een rol spelen in de gezondheidszorg van Amsterdam. Het bood onderdak aan verschillende categorieën zieken die de stad niet in wilde hebben, zoals krankzinnigen.