Inval bij de burgerlijke stand van Amsterdam

De straat om je heen herbergt een verhaal waar de meeste mensen aan voorbij lopen zonder het ooit te weten. In de nacht van 27 maart 1943 drongen negen verzetsstrijders, vermomd als politieagenten, het Amsterdamse bevolkingsregister aan de Plantage Kerklaan 36 binnen.  Ze overmeesterden het personeel, verdoofden de bewakers en gingen aan de slag. Hun missie was het vernietigen van de identiteitskaarten die de nazi-bezetters gebruikten om joden, onderduikers en dwangarbeiders op te sporen. Het team stapelde duizenden dossiers op de vloer, overgoot ze met benzine en veroorzaakte een reeks explosies. Ongeveer 800.000 identiteitskaarten gingen die nacht in vlammen op.      

De materiële schade bleek minder groot dan ze hadden gehoopt; ongeveer vijftien procent van alle dossiers ging daadwerkelijk verloren, maar de symbolische klap was enorm. De operatie stond onder leiding van Willem Arondéus en Gerrit van der Veen en werd uitgevoerd zonder dat er ook maar één persoon gewond raakte. Dat was een bewuste keuze, en het zegt veel over het soort mensen dat deze verzetsstrijders waren. Binnen enkele weken werd het grootste deel van de groep verraden. Op 1 juli 1943 werden twaalf van hen geëxecuteerd, waaronder Arondéus.    

Een plaquette op het gebouw eert vandaag de dag hun moed en houdt hun namen levend.