De Pogroms

We staan op de Keyserlei, vlak bij de plek van de vroegere Bioscoop Rex. Op paasmaandag 14 april 1941 trok hier een propagandafilm de aandacht: na de vertoning van de nazi‑film Der Ewige Jude barstte een georganiseerde antisemitische rel los.

Drie opzwepende mannen riepen tientallen aanwezigen op om mee te gaan, waarna 200 tot 400 gewapende activisten, waaronder leden van de Zwarte Brigade, SS‑Vlaanderen en Volksverwering, richting de Joodse buurt trokken. Met stokken en ijzeren staven vernielden ze ruiten, plunderden Joodse winkels, staken twee synagogen in brand en verwoestten het huis van rabbijn Rottenberg. Ze gooiden Thorarollen en gebedsboeken op straat en staken ze in brand in een publiek autodafé.

De politie en brandweer bleven grotendeels passief – te weinig teams, geen wapens, en Duitse militairen stonden toe dat het gebeurde. Pas de volgende dag werd de orde hersteld, maar op 17 april volgden opnieuw gewelddadigheden.

Hoewel er geen doden vielen, waren de psychologische impact en materiële schade enorm. Ongeveer tweehonderd winkelruiten werden vernield, twee synagogen ernstig beschadigd, en veel religieuze voorwerpen gingen verloren – een schrijnende voorbode van wat nog komen zou voor de Antwerpse Joden.