Toen de lucht het front werd

Het plein waar je nu staat, de Stadswaag, was in september 1914 het toneel van een gebeurtenis die Antwerpen tot in het diepst van zijn vezels deed schudden. Duitse Zeppelin-bommenwerpers zweefden in het donker geruisloos over de stad en lieten hun bommen precies op dit plek vallen. Explosies scheurden door de nacht, er braken branden uit en paniek verspreidde zich door de straten. De materiële schade bleef relatief beperkt, maar de psychologische schade was enorm.

Eeuwenlang had Antwerpen zich beschermd gevoeld door de Schelde en de ring van vestingwerken. Dat waren verdedigingswerken die waren gebouwd voor legers die te voet oprukten of stroomopwaarts voeren. Niemand had een muur tegen de lucht gebouwd. De Zeppelin-aanval maakte die leemte op brute wijze duidelijk.

In de dagen die volgden haastte het leger zich om vroege luchtafweergeschut op te zetten en de lucht af te speuren naar naderende luchtschepen. Voor gewone inwoners was de verandering echter eenvoudiger en persoonlijker. Oorlog was niet langer iets dat elders gebeurde. Het was hier, het viel van bovenaf, het landde op straten waar mensen woonden en werkten.

Antwerpen zou nog meer bombardementen te verduren krijgen voordat de oorlog voorbij was, maar dit was de nacht die iedereen voor het eerst dwong om met angst in plaats van verwondering omhoog te kijken.