
De kasseien onder je voeten hebben eeuwen aan politieke drama’s meegemaakt, maar weinig periodes waren zo turbulent als het einde van de 18e eeuw, toen de Nederlandse Republiek op het punt stond uit elkaar te vallen.
Het begon met een pamflet. In 1781 publiceerde een edelman genaamd Joan Derk van der Capellen tot den Pol een vurige oproep tot de wapens, waarin hij burgers aanspoorde om voor hun vrijheid te vechten tegen de regerende regenten en stadhouder Willem V. Binnen twee jaar ontstonden er overal in Holland gewapende burgermilities, die zichzelf groepen noemden als "De Vrijheid". Tegen 1785 waren de Patriotten zo brutaal geworden dat ze Willem hier in Den Haag zijn militaire bevelvoering ontnamen. Ze verboden zelfs de kleur oranje in het openbare leven.
Toen kwam het incident dat alles veranderde. Willems vrouw Wilhelmina probeerde in 1787 naar Den Haag te reizen en werd onderweg tegengehouden en teruggestuurd. Haar broer, de koning van Pruisen, beschouwde dit als een persoonlijke belediging en stuurde zijn leger. De patriotten vluchtten naar Frankrijk en Willem keerde terug.
Maar ballingschap kan soms uitmonden in een overwinning. In 1795 verdreven door de Fransen gesteunde revolutionairen Willem voorgoed. Hij vluchtte midden in de winter via het strand van Scheveningen, vermoedelijk gekleed in iets anders dan oranje.
Heb je suggestie voor dit verhaal?