Binnenhof: het hart van de Nederlandse democratie

Als je hier op het Binnenhof staat, bevind je je in het hart van het Nederlandse politieke leven. Dit middeleeuwse complex is al eeuwenlang de zetel van de regering, en de stenen onder je voeten hebben meer geschiedenis in zich opgenomen dan de meeste plekken op aarde kunnen claimen.

De Nederlandse democratie is niet zomaar op een dag ontstaan. Ze is laag voor laag opgebouwd, langzaam en vaak met tegenzin. Gedurende een groot deel van haar vroege geschiedenis werd de Nederlandse Republiek bestuurd door een hechte kring van rijke kooplieden, waarbij gewone mensen weinig te zeggen hadden. Dat veranderde in 1848, toen de liberale staatsman Johan Rudolph Thorbecke een grondwetshervorming doorvoerde die de koninklijke macht inperkte en de werkelijke macht aan het parlement overdroeg. Het was een keerpunt dat de koers bepaalde voor alles wat daarna volgde.

Vanaf dat moment werd het kiesrecht geleidelijk uitgebreid. Mannen kregen in 1917 algemeen kiesrecht en vrouwen volgden in 1919. Sindsdien heeft elke burger van 18 jaar en ouder inspraak in hoe dit land wordt bestuurd.

Wat Nederland bijzonder maakt, zijn niet alleen de wetten die het heeft aangenomen, maar ook de hardnekkige overtuiging die erachter schuilgaat: dat macht en persoonlijke vrijheid altijd zorgvuldig in evenwicht moeten worden gehouden. Gezien het feit dat over dit principe hier op deze binnenplaats is gediscussieerd en overeenstemming is bereikt, voelt dat misschien wel heel passend.