De doorgang

De Passage maakt al sinds 1885 deel uit van Den Haag, toen een groep ambitieuze ondernemers besloot dat de stad iets werkelijk groots verdiende. Onder hen bevond zich Petrus Josephus de Sonnaville, een vooraanstaand figuur uit de stad die ook had meegewerkt aan de bouw van het beroemde Kurhaus in Scheveningen. Hun visie resulteerde in de oudste winkelgalerij van Nederland, en als je er vandaag de dag doorheen loopt, kun je nog steeds voelen waarom er destijds zoveel ophef over was.

Kijk naar het glazen dak boven je, dat het licht vangt en gelijkmatig over de tegelvloer verspreidt. De gewelfde gangen, de rijk versierde gevels, het gevoel ergens te zijn dat zichzelf serieus neemt maar nooit kil aanvoelt. Dit was ontworpen om indruk te maken, en dat doet het nog steeds.

Maar de Passage had een rustiger verhaal dat parallel liep aan zijn gepolijste buitenkant. In de eerste helft van de 20e eeuw werd het een discrete ontmoetingsplaats voor homoseksuele mannen. Subtiele blikken die werden uitgewisseld terwijl men deed alsof men rondkeek, een stil begrip, en dan een voorzichtig vertrek samen. Tegen de jaren 1930 waren een handvol nabijgelegen cafés ook begonnen met het verwelkomen van homoseksuele bezoekers, kleine maar betekenisvolle stappen naar zichtbaarheid in een tijd die daar maar weinig ruimte voor bood.

Tegenwoordig draait het allemaal om winkelen en architectuur, wat eerlijk gezegd geen slechte ruil is voor een plek die ooit deels beroemd was om zijn strategische etalages.