Het Oranjehotel

Sommige plekken dragen een gevoel met zich mee dat je meteen raakt. Het Oranjehotel in Scheveningen is zo’n plek. Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg deze gevangenis zijn bijnaam als eerbetoon aan de mensen die hun vrijheid, en vaak hun leven, riskeerden in het verzet tegen de Duitse bezetter. Tussen 1940 en 1945 zaten hier meer dan 25.000 mensen vast: verzetsstrijders, Joden, communisten, Jehova’s getuigen en zwarthandelaren – allemaal wachtend op verhoor of oordeel, in een tijd vol angst en onrecht.

Onder hen was Erik Hazelhoff Roelfzema, beter bekend als de 'Soldaat van Oranje'. Maar ook vele anderen, anoniem gebleven, die zware straffen kregen voor hun stille daden van verzet. Voor ruim 250 gevangenen was dit hun eindstation. Ze verlieten het gebouw via een lage poort aan de zijkant, op weg naar de Waalsdorpervlakte, waar ze werden geëxecuteerd. Een plakkaat bij die poort herinnert aan hun moed, met de woorden: Gedenk hun laatste gang door deze lage poort, hun leven voor vrijheid en voor recht gegeven. Zet hun strijd voort.

In 2009 dreigde de oude cellenbarak te verdwijnen, maar dankzij inzet van velen werd het gebouw behouden. Sinds 2019 is het Oranjehotel een Nationaal Monument. Bezoekers horen hier niet alleen de geschiedenis, maar voelen ook de diepe emoties van hen die er gevangen zaten – verhalen van angst, opoffering en hoop op vrijheid.