Johan Rudolf Thorbecke

Het bronzen beeld dat uitkijkt over dit plein is dat van Johan Rudolf Thorbecke, en als je in een land woont waar de regering verantwoording aflegt aan het parlement in plaats van aan een koning, dan heb je dat aan mannen als hij te danken.

Thorbecke werd in 1798 in Amsterdam geboren en volgde een opleiding tot advocaat voordat hij hoogleraar werd met een scherp oog voor de tekortkomingen in de Nederlandse samenleving. Toen hij in 1840 in het parlement kwam, hadden de koning en de aristocratie nog steeds het grootste deel van de werkelijke macht in handen, en Thorbecke vond die situatie volstrekt verkeerd. Hij was er vast van overtuigd dat de volksvertegenwoordigers, en niet de vorst, de regering moesten controleren.

Zijn moment brak aan in 1848, toen er in heel Europa revoluties uitbraken en koning Willem II plotseling zo nerveus werd dat hij Thorbecke uitnodigde om een nieuwe grondwet op te stellen. Wat Thorbecke opleverde was radicaal: de koninklijke macht werd drastisch ingeperkt en de regering werd verantwoording verschuldigd aan het parlement in plaats van aan de kroon. Het was een transformatie die Nederland tot een van 's werelds vroegste parlementaire democratieën maakte.

Later was hij premier en wist hij zelfs de afschaffing van de doodstraf erdoor te drukken, wat iets zegt over de ambitie van de man.

Als ik hier vandaag sta en naar dit standbeeld kijk, is het de moeite waard te beseffen dat Thorbecke dit alles deed zonder ook maar één keer te dreigen iemand te schrappen.