Prinsjesdag

Elke derde dinsdag van september verandert Den Haag in een kleurrijk decor van traditie en politiek. Op deze dag presenteert de koning of koningin de regeringsplannen voor het komende jaar tijdens een bijzondere vergadering van de Staten-Generaal. Deze ceremonie, Prinsjesdag genoemd, vindt zijn oorsprong in 1814.

Ooit begon Prinsjesdag als de viering van de verjaardag van prins Willem V. Later werd het de officiële opening van het parlementaire jaar. In 1848 verhuisde de datum naar september, omdat november lastig bleek voor Kamerleden die op zondag niet wilden reizen. Sinds 1888 is de derde dinsdag van september de vaste dag.

De Troonrede wordt voorgelezen in de Ridderzaal, een middeleeuws gebouw waar ooit graaf Floris V regeerde. Door de eeuwen heen raakte het pand in verval en kreeg het uiteenlopende functies, van loterijhal tot noodhospitaal. Eind 19e eeuw werd de Ridderzaal gerestaureerd en hersteld als ceremonieel hart van de democratie.

De koninklijke stoet vertrekt vanaf Paleis Noordeinde. In de Gouden Koets rijdt de koning richting de Ridderzaal. Deze koets, in 1903 geschonken door Amsterdam aan koningin Wilhelmina, is zo ontworpen dat de vorstin erin kon staan – wat het lastig maakt voor de koetsier om onder lage poorten door te rijden. Ook de minister van Financiën is aanwezig, herkenbaar aan zijn koffertje met de Miljoenennota.

Prinsjesdag kende ook rumoerige momenten. In 1932 en 1934 verstoorden communistische Kamerleden de ceremonie; in 1934 werden drie van hen zelfs door de politie verwijderd. En dan is er de inmiddels beroemde hoedjesparade: een vrolijke traditie waarbij vrouwelijke politici uitpakken met opvallende hoofddeksels – een speels element op deze formele dag.