Radio Idzerda

Hanso Idzerda, een briljante Nederlandse ingenieur, veranderde voorgoed hoe mensen informatie en muziek konden beleven. Geboren in 1885 in een artsengezin, koos hij bewust voor de techniek. Na zijn studie in Duitsland vestigde hij zich in Scheveningen, waar hij experimenteerde met elektriciteit en radiotechniek. Samen met Philips ontwikkelde hij zend- en ontvangbuizen die stemgeluid draadloos konden overbrengen — een doorbraak.

In 1919 verraste Idzerda de wereld met een demonstratie tijdens de Jaarbeurs in Utrecht: hij zond spraak uit over 1200 meter. Kort daarna, op 6 november, verzorgde hij vanuit zijn woning aan de Beukstraat in Den Haag de allereerste publieke radio-uitzending. Het programma "Radio Soirée-Musicale" bood muziek én interactie; hij vroeg luisteraars om reacties en suggesties.

Zijn uitzendingen trokken ook internationaal de aandacht. Tot 1924 verzorgde hij regelmatig live radio met orkesten en zangers. De rechtstreekse uitzending van het Kurhaus-concert in 1924 was technisch indrukwekkend: de muziek werd via een kabel naar zijn studio gestuurd. Maar de kosten waren hoog. In 1925 ging zijn bedrijf, de Nederlandsche Radio-Industrie, failliet.

Hij probeerde een nieuw begin, maar zonder succes. In 1940 schonk hij zijn apparatuur aan het Postmuseum, nu onderdeel van Beeld en Geluid.

Tijdens de oorlog, in november 1944, werd zijn leven abrupt afgebroken. Na de inslag van een V-2-raket bij zijn huis op de Parkweg liep hij naar buiten om een scherf op te rapen. Een Duitse soldaat beschuldigde hem van spionage. Nog diezelfde dag werd Hanso Idzerda geëxecuteerd.