Thorbecke, de buitenstaander op het Voorhout

Johan Rudolf Thorbecke werd in 1798 geboren in Zwolle, als zoon van een tabakshandelaar van wie de zaak steeds misliep. Het gezin was luthers in een land dat werd bestuurd door de hervormde kerk, en Zwolle lag ver buiten het gewest Holland waar de macht zat. Hij studeerde deels in Duitsland, kwam terug doordrenkt van de Duitse filosofie en bracht zijn eerste jaren door als hoogleraar in Gent en daarna in Leiden.

Bijna niemand vond hem makkelijk. Tijdgenoten beschreven een man die zeker wist dat hij gelijk had en weinig reden zag om te doen alsof dat anders lag. Vleien kon hij niet, wat in de negentiende-eeuwse politiek bijna een handicap was. Koning Willem II, die naar eigen zeggen in een enkele nacht van conservatief liberaal werd, zou hem persoonlijk hebben gewantrouwd terwijl hij hem het land in handen gaf.

Hij stierf in 1872 in Den Haag. Voor iemand wiens naam aan de grondwet vastgeklonken zit, deed de stad er opvallend lang over om hem hier te eren. Het monument aan het Lange Voorhout, van beeldhouwer Thom Puckey, werd pas in 2017 onthuld.