Huis ter Berghe

Hier op deze plek stond Huis ten Berghe, een 13e-eeuwse woontoren die ooit het hart vormde van Hillegersberg. Gebouwd op een zandrug, een donk, bood het kasteel uitzicht over het omliggende veenlandschap. Volgens een oude legende ontstond de heuvel doordat de reuzin Hillegonda zand uit haar schort verloor; haar beeltenis siert nog altijd het wapen van Hillegersberg.

De eerste schriftelijke vermelding van Huis ten Berghe dateert uit 1269, toen graaf Floris V het in erfleen gaf aan Aleyde, dochter van Vrancke Stoep van Hildegardsberghe. Later kwam het kasteel in handen van de familie Van Mathenesse. De donjon, met muren van 1,35 meter dik, had een vierkante plattegrond van 10 bij 10 meter en bestond uit twee verdiepingen boven een overwelfde kelder. De ingang bevond zich op de eerste verdieping en was bereikbaar via een houten trap.

In 1426 werd het kasteel verwoest door de troepen van Jacoba van Beieren tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten. De ruïne bleef echter behouden. In de 19e eeuw, na het verbod op begraven in kerken, werden onder de ruïne grafkelders aangelegd. Sindsdien fungeert de plek als begraafplaats, waar nog steeds bijzettingen plaatsvinden. In 1973 werd de ruïne aangewezen als rijksmonument.