Jan van Waesberghe

In de zestiende eeuw was boeken drukken een krachtig middel om ideeën te verspreiden, maar in tijden van religieus conflict ook gevaarlijk. Jan van Waesberghe, geboren in 1528 in Antwerpen, begon in 1555 een drukkerij voor literaire en religieuze werken. Zijn vakmanschap bracht succes — maar ook risico.

Tijdens de Tachtigjarige Oorlog escaleerden de spanningen tussen katholieken en protestanten. Van Waesberghe werd in 1569 gearresteerd omdat hij protestantse psalmboeken had gedrukt. Hij hield vol dat hij katholiek was, wellicht om zijn hoofd boven water te houden, maar zijn positie bleef onzeker.

Na de val van Antwerpen in 1585 verhuisde hij naar Rotterdam, waar met slechts vier drukkerijen veel vraag was naar ervaren drukkers. Al snel werd hij stadsdrukker en zelfs de vaste drukker voor de Admiraliteit aan de Maas, wat hem financiële stabiliteit gaf.Zijn drukkerij werd een spil in Rotterdam’s intellectuele leven. Hij drukte werken van grootheden als Erasmus, Gerbrand Bredero en Jacob Cats. In latere generaties groeide het familiebedrijf met vestigingen in Amsterdam, Utrecht en Danzig.

Zijn zoon Jan II, geboren in 1556, nam het stokje over en specialiseerde zich in schoolboeken—een slimme zet in een tijd van groeiend onderwijs. Zijn drie zonen sloten zich later aan, en het bedrijf bleef drie eeuwen lang toonaangevend.In 1870 stierf de laatste Van Waesberghe waarna het bedrijf werd voortgezet door een trouwe medewerker. In 2001 fuseerde het met een ander grafisch bedrijf, maar de naam Van Waesberge  leeft voort in Rotterdam.