De Domtoren en de Sint-Maartenskathedraal

De bouw van de Sint-Maartenskathedraal begon in 1254 en duurde 266 jaar. Ze hebben het nooit afgemaakt. In 1520 raakte het geld op terwijl het schip nog niet voltooid was, en in 1580 namen de protestanten de macht over en verwijderden ze de beeldhouwwerken en versieringen. Het was dus al een gebouw met een bewogen geschiedenis.

Toen kwam 1 augustus 1674. Een bizarre storm, waarschijnlijk een gustnado, een hevige wervelwind aan de rand van een neerwaartse luchtstroom, raasde door Utrecht en deed het hele schip binnen enkele minuten instorten. De Domtoren, die op minder dan 10 meter afstand stond, bleef onbewogen. Het puin bleef 150 jaar liggen omdat de stad het niet kon betalen om het op te ruimen. Pas in 1826 werd het eindelijk verwijderd, waardoor het open plein ontstond waar je nu staat. Het schip werd nooit herbouwd. Een halve kathedraal, en zo bleef het.

De ruïnes hadden ook een duisterder verleden. Decennialang kwamen homoseksuele mannen in het geheim samen in die ingestorte ruimte. Rond 1730 betrapte een nachtwaker twee mannen samen. Wat volgde was de grootste vervolging van homoseksuele mannen in de Nederlandse geschiedenis: tientallen werden berecht, velen geëxecuteerd.

Een heel ander verhaal: in de kapittelzaal vlak naast je werd in 1579 de Unie van Utrecht ondertekend, het document dat in feite de Nederlandse Republiek oprichtte. Diezelfde zaal is nu de ceremoniële zaal van de Universiteit van Utrecht.