't wo

Ergens onder de kasseien, vlakbij waar je nu staat, liep het vee van de oude veemarkt van Utrecht vroeger door een tunnel om bij de gracht te komen en te drinken. Alleen al dat detail zegt iets over hoe deze stad vroeger in elkaar zat.

't Wed is het korte straatje dat twee delen van de Oudegracht met elkaar verbindt, tegenwoordig omzoomd met restaurants en caféterrassen. Maar de naam gaat dieper dan het adres. Een 'wed' was oorspronkelijk een licht hellende oprit van het water naar straatniveau, minder steil dan een gewone kade, zodat paarden die karren en sleden trokken goederen van de boten beneden konden halen zonder hun benen of hun lading te breken. Het diende ook als drinkplaats voor vee dat vanuit de Neude-markt onderweg was.

Het uitladen van die grachtenboten was altijd een logistieke hoofdpijn. Werklieden droegen zakken op hun rug de hellingen op. Een kraan bij de Winkel van Sinkel hielp wel, hoewel die niet veel aankon. En er werden kleine tunnels gegraven zodat dragers goederen gemakkelijker konden verplaatsen tussen de lagere kades en de hoger gelegen straten. Een van die tunnels liep precies hier.

Dan is er nog Paleis Lofan, begraven in de kelders onder de Vismarkt, direct naast de deur. Op 2 juni 1122 ondertekende keizer Hendrik V de stadsrechten van Utrecht in een zaal met tufstenen zuilen en boogramen van 30 bij 12 meter. Het paleis brandde in 1253 af, raakte eeuwenlang in de vergetelheid en werd pas in 1865 herontdekt toen een aannemer tijdens renovatiewerkzaamheden op een oude zuil stuitte. Dus de volgende keer dat je op dit terras een drankje bestelt, zit je in feite bovenop een verloren keizerlijk paleis.