Galgenveld

Hier, op de plek waar nu de A'DAM Toren en het Eye Filmmuseum staan, bevond zich ooit een van de meest lugubere attracties van Amsterdam: het galgenveld op de landtong Volewijck. Vanaf 1404 tot 1795 werden hier de lichamen van geëxecuteerde misdadigers tentoongesteld, bungelend aan galgen als afschrikwekkend voorbeeld voor iedereen die de stad naderde.

In die tijd was een bezoek aan het galgenveld een populair zondaguitje voor Amsterdammers. Gezinnen lieten zich over het IJ roeien om, gewapend met picknickmanden, de opgehangen lichamen te aanschouwen. Op sommige dagen stonden er zelfs eetkraampjes, waar bezoekers een hapje konden kopen terwijl ze het tafereel observeerden. Men geloofde dat dit een educatief effect had op de jeugd, een tastbare les in de gevolgen van een misdadig leven.

Niet alleen hier in Noord waren galgenvelden te vinden. Ook bij de Overtoom en het Leidseplein stonden ze, op strategische plekken waar veel mensen langskwamen. Voordat deze gebieden uitgaanscentra en verkeersknooppunten werden, waren ze het toneel van een grimmige vorm van stadsbestuur.

Kunstenaars vonden hier ook inspiratie. Rembrandt van Rijn, bijvoorbeeld, vereeuwigde in 1664 het lichaam van Elsje Christiaens, een jonge Deense vrouw die haar hospita had vermoord en hier aan de galg eindigde.

Met de komst van de Fransen en de invoering van de guillotine in 1795 kwam er een einde aan het gebruik van het galgenveld. Tegenwoordig herinnert niets op deze plek nog aan die macabere geschiedenis. In plaats daarvan genieten bezoekers van films en panoramische uitzichten over de stad, zich nauwelijks bewust van de grimmige taferelen die zich hier eeuwen geleden afspeelden.