City Secrets Amsterdam

Het water en de bommen

Twee dagen die Noord tekenden, verder weg dan waar je nu loopt

2 min lezenAmsterdam-Noord

Luister naar dit verhaal

Ingesproken audio uit onze tour door Amsterdam

De watersnood van januari 1916

Je loopt nu met je rug naar het deel van waar de twee heftigste dagen uit de geschiedenis van deze stadsoever zich voltrokken. Allebei gebeurden ze een flink eind verderop, en allebei bepaalden ze hoe de rest van Amsterdam naar deze kant van het IJ is gaan kijken.

Het eerste was water. In de vroege ochtend van veertien januari 1916 bezweken de dijken bij Katwoude en Uitdam onder een noordwesterstorm, en binnen een paar uur stond heel blank. Op de plek waar nu het Buikslotermeerplein ligt stond een binnenzee van zes meter diep. Boeren dreven hun vee over de Buiksloterstraatweg richting de stad, en bij het Tolhuis, waar je aan het begin van deze wandeling stond, werden mensen en dieren samen opgevangen. In februari kwam er nog een ijzige sneeuwstorm overheen terwijl het water zich langzaam terugtrok.

Na het bombardement van 17 juli 1943

Die ramp gaf de doorslag voor het besluit om de met een dijk af te sluiten, en ze had nog een gevolg dat je vandaag onder je voeten voelt. In 1921 gingen Buiksloot, Nieuwendam en Ransdorp op in Amsterdam, en werd wat nu Noord heet onderdeel van de stad.

Na het bombardement van 17 juli 1943

Het tweede was vuur. Op zeventien juli 1943 vlogen Amerikaanse bommenwerpers over Noord met de in Buiksloterham als doel. De lading kwam terecht op de woonwijken ernaast, en vooral de Volewijck werd getroffen. Honderdachtenvijftig mensen kwamen om, honderdnegentien raakten zwaargewond, honderdzes huizen verdwenen en nog eens tweehonderdzes raakten zwaar beschadigd. Het werd het zwaarste bombardement dat Amsterdam tijdens de hele oorlog kreeg te verduren.

Elk jaar op zeventien juli staat Noord daarbij stil op begraafplaats De Nieuwe Noorder. Beide keren bouwde deze oever zichzelf opnieuw op, met dezelfde nuchterheid waarmee hier altijd gewerkt is. De buurten waar je zo doorheen loopt komen daar rechtstreeks uit voort.

Kaart met Amsterdam-Noord, Netherlands
Amsterdam-Noord, NetherlandsAmsterdam
Route plannen

Bronnen. Verhaal: Ons Amsterdam Foto's: Stadsarchief Amsterdam

Hoor het waar het gebeurde

Loop NOORD met ROODS.

Het water en de bommen is stop 8 van een wandeling van 88 minuten door Amsterdam. Open ROODS in je browser, loop naar een pin en het verhaal begint.

  • Verhalen op een kaart, met ingesproken audio
  • Loop in je eigen tempo, stop waar je wilt
  • Werkt in je browser. Een app is niet nodig.
Start NOORD

Meer verhalen in de buurt

Meer uit Amsterdam →

Loop een route in Amsterdam

Alle routes →