Je loopt nu met je rug naar het deel van waar de twee heftigste dagen uit de geschiedenis van deze stadsoever zich voltrokken. Allebei gebeurden ze een flink eind verderop, en allebei bepaalden ze hoe de rest van Amsterdam naar deze kant van het IJ is gaan kijken.
Het eerste was water. In de vroege ochtend van veertien januari 1916 bezweken de dijken bij Katwoude en Uitdam onder een noordwesterstorm, en binnen een paar uur stond heel blank. Op de plek waar nu het Buikslotermeerplein ligt stond een binnenzee van zes meter diep. Boeren dreven hun vee over de Buiksloterstraatweg richting de stad, en bij het Tolhuis, waar je aan het begin van deze wandeling stond, werden mensen en dieren samen opgevangen. In februari kwam er nog een ijzige sneeuwstorm overheen terwijl het water zich langzaam terugtrok.
Die ramp gaf de doorslag voor het besluit om de met een dijk af te sluiten, en ze had nog een gevolg dat je vandaag onder je voeten voelt. In 1921 gingen Buiksloot, Nieuwendam en Ransdorp op in Amsterdam, en werd wat nu Noord heet onderdeel van de stad.
Het tweede was vuur. Op zeventien juli 1943 vlogen Amerikaanse bommenwerpers over Noord met de in Buiksloterham als doel. De lading kwam terecht op de woonwijken ernaast, en vooral de Volewijck werd getroffen. Honderdachtenvijftig mensen kwamen om, honderdnegentien raakten zwaargewond, honderdzes huizen verdwenen en nog eens tweehonderdzes raakten zwaar beschadigd. Het werd het zwaarste bombardement dat Amsterdam tijdens de hele oorlog kreeg te verduren.
Elk jaar op zeventien juli staat Noord daarbij stil op begraafplaats De Nieuwe Noorder. Beide keren bouwde deze oever zichzelf opnieuw op, met dezelfde nuchterheid waarmee hier altijd gewerkt is. De buurten waar je zo doorheen loopt komen daar rechtstreeks uit voort.
Bronnen. Verhaal: Ons Amsterdam Foto's: Stadsarchief Amsterdam







