Aan de Bilderdijkstraat staat een fabriekscomplex van rode baksteen uit 1902, gebouwd voor , waar lood werd gegoten tot drukletters. Toen het bedrijf in 1981 naar elders verhuisde kocht een ontwikkelaar het pand, met plannen voor luxe appartementen en winkels.
Op 17 oktober van dat jaar werd het gekraakt. De krakers hadden twee weken lang de rondes van de bewakers bijgehouden voordat ze naar binnen gingen, en ze lichtten de buurt vooraf in over wat ze van plan waren. Dat gold destijds als het schoolvoorbeeld van professioneel kraken.
In de jaren zeventig en tachtig was kraken in Amsterdam een massabeweging. De woningnood was enorm en hele panden stonden jaren leeg te wachten op sloop, dus trokken studenten, kunstenaars en gezinnen erin. In Oud-West, waar straat na straat op de lijst voor stadsvernieuwing stond, gebeurde dat op grote schaal.
Tetterode hield stand. Na vijf jaar strijd werd het complex in 1986 gelegaliseerd, en sindsdien wonen en werken er kunstenaars en kleine bedrijven, met een theater, een schoenmaker en in de kelder De Trut, een queerdisco die al sinds de jaren tachtig volledig op vrijwilligers draait.
Sinds 2010 is kraken bij wet verboden, ook in panden die jarenlang leegstaan.
Bronnen. Verhaal: Veertig jaar wonen en werken in gekraakt monument Tetterode, Het Parool. WoonWerkPand Tetterode Amsterdam, DASH (TU Delft). De Trut, geschiedenis (detrut.amsterdam). Foto's: Stadsarchief Amsterdam
