De Spaanse Furie

We staan hier op de Grote Markt, voor het stadhuis van Antwerpen. Wat vandaag een prachtig renaissancegebouw is, was ooit het middelpunt van een van de meest gruwelijke gebeurtenissen uit de stadsgeschiedenis: de Spaanse Furie van november 1576.

Onbetaalde Spaanse huurlingen kwamen toen in opstand. In een razernij trokken ze door Antwerpen, plunderden huizen en vermoordden duizenden inwoners. Het stadhuis, symbool van de stedelijke macht, werd hierbij zwaar beschadigd en leeggeroofd. Rondom dit plein brandden honderden gebouwen af, en de chaos verspreidde zich als een lopend vuur door de stad.

Naar schatting kwamen zo’n 8.000 burgers om het leven in deze dagen van geweld. Antwerpen, destijds een van de rijkste handelssteden van Europa, verloor in één klap een groot deel van zijn welvaart. De Spaanse Furie zorgde voor een schokgolf in de hele regio en versnelde de opkomst van steden zoals Amsterdam, die het economische zwaartepunt overnamen.

Waarom dit precies gebeurde, blijft onderwerp van discussie. Sommigen spreken van een muiterij van onbetaalde soldaten, anderen van een machtsstrijd tussen gouverneur Sancho Dávila, trouw aan koning Filips II, en de burgerlijke gouverneur Frédéric Perrenot, heer van Champagney.

Wat vaststaat, is dat dit plein en het stadhuis het toneel waren van onbeschrijfelijke chaos en geweld, een moment dat het lot van Antwerpen voorgoed veranderde.