Achter de gevels van de binnenstad liggen tientallen hofjes, en de meeste loop je zo voorbij.
Een hofje is een rij kleine woningen rond een gemeenschappelijke tuin, gesticht door iemand met geld voor mensen zonder. In Utrecht gebeurde dat vanaf de zestiende eeuw op flinke schaal. De bewoners waren meestal oudere vrouwen en weduwen. Ze woonden er gratis en hielden zich in ruil daarvoor aan de regels van de stichter, tot aan de tijd waarop de poort 's avonds dichtging.
Het mooiste voorbeeld staat aan de Agnietenstraat. , een vermogende katholieke Utrechtse, liet daar in 1651 twaalf huisjes bouwen. Boven elke deur zit nog de balk met gesneden wapens en dat jaartal. Ze liet de bewoners jaarlijks goederen uitreiken en was daar zelf bij, en legde zo'n uitdeling in 1657 op doek vast.
Na haar dood in 1664 ging het beheer over naar de fundatie die ze had opgericht. Die bestaat nog steeds, en de huisjes worden nog steeds bewoond.
Dat geldt voor bijna alle Utrechtse hofjes. De poort staat overdag vaak open, dus even naar binnen kijken mag, zachtjes.
Smaakt dit naar meer? Kies een van onze wandelroutes door Utrecht en ga op pad!
Bronnen. Verhaal: Rijksmonumentenregister nummer 36005 (Cameren van Maria van Pallaes, Agnietenstraat 8 tot 30); Utrechts Monumentenfonds over de Fundatie van Maria van Pallaes; Centraal Museum en Oud-Utrecht over het schilderij van Hendrick Bloemaert uit 1657. Foto's: Japiot, Wikimedia Commons, CC BY 3.0
