De aartsbisschop van Utrecht veroordeelde de al voordat de oorlog begon.
Jan de Jong werd in 1936 aartsbisschop en liet er meteen geen misverstand over bestaan: katholieken hadden in die beweging niets te zoeken. Toen de Duitsers in mei 1940 binnenvielen, bleef hij schrijven. Protestbrieven die vanaf de kansel werden voorgelezen, telkens weer.
In 1941 verzette hij zich tegen de , de instelling die het hele Nederlandse culturele leven onder Duits toezicht moest brengen. Katholieke organisaties moesten zich aansluiten. De Jong zei nee.
In juli 1942 ging hij verder. Samen met andere kerken liet hij een protest tegen de Jodendeportaties voorlezen, en hij wist welk risico dat was. De reactie kwam binnen een week. De bezetter besloot dat voortaan ook gedoopte Joden zouden worden weggevoerd. Onder hen was , filosofe en karmelietes, die kort daarna in Auschwitz werd vermoord.
Hij kreeg zijn kardinaalstitel pas na de oorlog. Zijn keuze had hij toen al zes jaar gemaakt.
De volgende stop is het huis waar de beweging zat die hij veroordeelde, op nummer 35.
Bronnen. Verhaal: kro-ncrv.nl Foto's: Het Utrechts Archief
