Het gebouw voor je op het Javaplein is tegenwoordig een café, met terrasstoelen op de plek waar ooit een rij stond. Buurtbewoners kwamen hier om zich te wassen, omdat dat thuis niet ging.
In de dichtbebouwde arbeiderswijken van het einde van de negentiende eeuw hoorde een badkamer er gewoon niet bij. Geen douche, een gat in de grond als toilet, soms zelfs geen stromend water, dus wie zich grondig wilde wassen deed dat met een teiltje in de keuken, als daar al ruimte voor was. Het gemeentebestuur liet in de jaren daarna eenentwintig badhuizen bouwen, verspreid over de hele stad, vanuit een simpele redenering: schonere mensen werden minder vaak ziek, en een gezonde stad was goedkoper dan een zieke.
Voor een paar centen kreeg je er een bad of een douche, meestal op een vaste dag in de week, zodat je wasbeurt in de agenda stond en de hele buurt wist welke dag van wie was.
Je komt de badhuizen op meer plekken tegen, soms nog herkenbaar aan de gevel, soms verstopt achter een nieuwe bestemming. In hoort er een bij het museum van de wijk, en aan de zit in het oude Badhuys nu een restaurant.
Wat ze overbodig maakte, was de badkamer die later in die oude huizen werd ingebouwd: een hokje tussen twee kamers of een dichtgezette hoek, zo smal dat douchen voelt als staan in een kledingkast. Het was toch een sprong vooruit, want je kon je voor het eerst thuis wassen, op elk moment van de dag.
Bronnen. Verhaal: amsterdamopdekaart.nl Foto's: Stadsarchief Amsterdam
