Architecture Amsterdam

Beurs van Berlage

De beurs die een volkspaleis moest worden

2 min lezenDamrak 68n

Luister naar dit verhaal

Ingesproken audio uit onze tour door Amsterdam

Op het Damrak, de drukke straat die het Centraal Station met de Dam verbindt, staat een lange bakstenen wand die zich weinig van haar buren aantrekt. Dit is de Beurs van Berlage, tussen 1896 en 1903 gebouwd als de derde handelsbeurs van Amsterdam.

Dat het gebouw er zo uit zou komen te zien, was lang onzeker. Voor de prijsvraag van 1884 kwamen bijna tweehonderd ontwerpen binnen, allemaal anoniem ingediend onder een motto, zodat naam en nationaliteit buiten de beoordeling bleven. De eerste prijs ging naar inzending Y van de Franse architect , tot een lezer van het vakblad De Opmerker merkte dat het ontwerp wel erg veel leek op het stadhuis van La Rochelle. Om de twijfelaars te overtuigen hing de tekening korte tijd in een etalage in de Kalverstraat, naast afbeeldingen van dat Franse stadhuis, en daarmee was de overwinning verspeeld. Cordonnier bouwde ruim twintig jaar later alsnog het in Den Haag.

, die met zijn compagnon Theodor Sanders in de laatste vijf was geëindigd, kreeg de opdracht uiteindelijk zelf. Hij was socialist en verwachtte dat de effectenhandel een voorbijgaande fase zou blijken, dus ontwierp hij een gebouw dat daarna dienst kon doen als volkspaleis.

Onder de wijzerplaat van de toren staan twee spreuken. Wie vanaf het station aan komt lopen leest "Duur uw uur", wie vanuit de stad omhoogkijkt ziet "Beidt uw tijd": een waarschuwing aan haastige handelaren, uitgehakt in steen.

Kaart met Damrak 68n, 1012 LM Amsterdam, Netherlands
Damrak 68n, 1012 LM Amsterdam, NetherlandsAmsterdam
Route plannen

Bronnen. Verhaal: Stadsarchief Amsterdam; Beurs van Berlage, geschiedenis van het gebouw (beursvanberlage.com); Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Rijksmonumentenregister Foto's: Stadsarchief Amsterdam

Hoor het waar het gebeurde

Amsterdam is een openluchtmuseum. Ontdek het met ROODS.

Beurs van Berlage is een van de stops op onze kaart van Amsterdam. Open ROODS in je browser, loop naar een pin en het verhaal begint.

  • Verhalen op een kaart, met ingesproken audio
  • Loop in je eigen tempo, stop waar je wilt
  • Werkt in je browser. Een app is niet nodig.

Meer verhalen in de buurt

Meer uit Amsterdam →

Loop een route in Amsterdam

Alle routes →