Het Auschwitz-monument

Vlak achter het weelderige groen van de Hortus Botanicus, verscholen in de rustige omgeving van het Wertheim Park, staat een monument dat je even doet stilstaan.

Dit is het Auschwitz-monument, ontworpen door de beroemde Nederlandse schrijver en kunstenaar Jan Wolkers en onthuld in 1977. Wat dit monument zo indrukwekkend maakt, is het oppervlak van gebroken spiegels. Zelfs in stukken gebroken weerspiegelen ze nog steeds de lucht boven je. Dat was volledig de bedoeling. Wolkers geloofde dat de lucht na Auschwitz nooit meer heel zou kunnen zijn. De gefragmenteerde weerspiegelingen maken dat gevoel tastbaar op een manier die woorden alleen niet kunnen. Het monument draagt een eenvoudige maar diepgaande boodschap uit: ‘Nooit meer Auschwitz’.

Die drie woorden spreken van een vastberadenheid om te herdenken en te blijven werken aan een wereld waarin dergelijke gruwelen nooit meer voet aan de grond kunnen krijgen. De cijfers hier zijn bijna onmogelijk te bevatten. Alleen al in Nederland verloren tussen de 225.000 en 280.000 mensen het leven tijdens de Tweede Wereldoorlog. Daarvan werden 95.000 Nederlanders vermoord in de vernietigingskampen van Auschwitz en Sobibor. Slechts een paar honderd overleefden het. Elk jaar, op de laatste zondag van januari, komen hier duizenden mensen bijeen voor de Nationale Herdenking van de Holocaust. Als u hier nu staat, bevindt u zich op een plek van diepe herinnering.