Koloniale tentoonstelling 1883

Het Museumplein is nu een grasveld tussen de grote musea, vol skaters en picknickkleden. In de zomer van 1883 stond hier de Internationale Koloniale en Uitvoerhandel Tentoonstelling, een etalage van het Nederlandse handelsnetwerk en koloniaal bezit, die ruim een miljoen bezoekers trok.

Tussen de producten uit de koloniën en de machines van de industriële vooruitgang lag een zogenoemde mensentuin. Achtentwintig mensen uit Suriname, Nederlands-Indië en andere koloniën woonden daar in nagebouwde dorpen en voerden dagelijks handelingen uit die als hun cultuur werden gepresenteerd: koken, ambachten tonen, dansen en poseren voor het publiek.

Op de foto bij dit verhaal staat Jacqueline Ricket, vierentwintig jaar oud, met haar dochtertje Lina van drie. Zij hoorden bij het Surinaamse dorp. Door die foto blijft het geen abstracte geschiedenis over handel en cultuur, want je kijkt naar een moeder en een kind die zonder enige zeggenschap werden neergezet als bezienswaardigheid.

Andere Europese steden richtten in die jaren vergelijkbare etnografische dorpen in, en Amsterdam deed daar openlijk aan mee, met een publieke bevestiging van koloniale ongelijkheid precies op de plek waar nu de bezoekers van het Rijksmuseum in de rij staan.