Hier stond het huis waarin op 2 mei 1860 een jongen werd geboren die bij zijn besnijdenis de naam Benjámin Zeév kreeg en in Herzl Tivadar heette: Theodor Herzl, de latere grondlegger van het . Zijn vader was een welvarende koopman en het gezin hoorde bij de middenklasse die zich door en door Hongaars voelde. Het geboortehuis is er niet meer, want op de plek staat sinds 1931 het Joods Museum, gebouwd in de stijl van de synagoge ernaast, met een gedenkplaat in de gevel.
Zijn bar mitswa vierde hij op zijn dertiende in die synagoge hiernaast, in het jaar dat Buda en Pest tot één stad werden samengevoegd. Vijf jaar later verhuisde het gezin naar Wenen, waar hij journalist werd en van dichtbij zag hoe diep het antisemitisme in Europa zat, tot hij in 1896 een dun boekje publiceerde waarin hij een eigen Joodse staat voorstelde.
In zijn geboortestad viel dat slecht. Het blad van de Joodse gemeente van Pest schreef in 1897 dat Hongaars zionisme niet bestond en ook nooit zou bestaan, en noemde het idee verraad aan het vaderland. Neologen en orthodoxen, die het verder over vrijwel niets eens werden, vonden elkaar juist hierin, en Herzl is er zijn leven lang gekrenkt over gebleven.
Na het eerste noteerde hij in zijn dagboek dat hij daar de Joodse staat had gesticht en dat iedereen dat over vijftig jaar zou zien. Hij stierf op zijn vierenveertigste, vierenveertig jaar voordat Israël werd uitgeroepen.
De ingang van de synagoge zit om de hoek aan de Dohány utca, dus loop door tot onder de twee torens.
Bronnen. Verhaal: Magyar Zsidó Múzeum és Levéltár en de Budapesti Zsidó Hitközség over het geboortehuis en de gedenkplaat; Schweitzer Gábor, Miért nem kellett Herzl a magyar zsidóknak? (Budapesti Negyed, 1994); de reacties in Egyenlőség, 1897 Foto's: Ian Pitchford, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons; Carl Pietzner 1897, publiek domein, via Wikimedia Commons
