Architecture Budapest

Het Invalidenhuis, te groot voor zijn eigen straat

Het grootste gebouw van Pest, gebouwd voor invalide soldaten naar Parijs voorbeeld, en nooit afgemaakt omdat de stad haar eigen muur wilde houden.

2 min lezenVárosház utca 9-11

Luister naar dit verhaal

Ingesproken audio uit onze tour door Budapest

Het Invalidenhuis zoals Martinelli het bedoeld had, kopergravure van Kleiner uit 1739

Aan één kant van deze smalle straat loopt een gevel die maar niet ophoudt. Honderdnegentig meter lang is hij, met zevenenveertig vensterassen, en vanaf geen enkel punt in de straat krijg je hem in zijn geheel te zien. Verderop langs die gevel liggen drie poorten.

Dit was het Invalidenhuis. Aartsbisschop György Széchényi zette in 1692 geld opzij voor soldaten die invalide terugkwamen uit de oorlog tegen de Turken, en ruim twintig jaar later ging de eerste steen de grond in. Vanaf het eind van de jaren twintig van de achttiende eeuw leidde de Weense bouwmeester het werk, met het in Parijs als voorbeeld: vier vleugels van bijna tweehonderd meter rond een binnenplaats, met ruimte voor duizenden mannen en hun gezinnen. vond het mooier dan welk paleis in Wenen ook.

De voormalige Karelskazerne, inmiddels stadhuis, kort voor 1900

Het is er nooit helemaal van gekomen. De oostelijke vleugel liep tegen de middeleeuwse stadsmuur aan en de stad weigerde die te slopen, dus bleef het gebouw staan zoals Martinelli het achterliet toen hij in 1747 stierf. In 1783 liet de invaliden verhuizen en maakte hij er een kazerne van, vernoemd naar keizer Karel. Sinds het eind van de negentiende eeuw zit het stadsbestuur van Boedapest erin.

Volg de gevel tot het einde en steek door naar de Ferenciek tere, naar de kerk op de hoek van de Kossuth Lajos utca.

Kaart met Városház utca 9-11, 1052 Budapest
Városház utca 9-11, 1052 BudapestBudapest
Route plannen

Bronnen. Verhaal: Pestbuda.hu over de stichting door aartsbisschop Széchényi György in 1692, de eerste steen in 1716, de leiding van Martinelli Antal Erhard en de gevel van honderdnegentig meter met zevenenveertig vensterassen; hu.wikipedia (Invalidus-ház) over het onvoltooide noordelijke deel, de omvorming tot kazerne onder Jozef II in 1783 en de functie als stadhuis vanaf 1894; Pannon Enciklopédia (Arcanum) over het Parijse Invalides als voorbeeld en de opzet met vier vleugels; Tanulmányok Budapest Múltjából over de stadsmuur die de oostelijke vleugel tegenhield en de dood van Martinelli in 1747 Foto's: Prent: Martinelli en Kleiner, 1739, publiek domein, via Wikimedia Commons. Foto: Fortepan 82327, Budapest Főváros Levéltára, publiek domein, via Wikimedia Commons

Hoor het waar het gebeurde

Loop Belváros, de binnenstad van Pest met ROODS.

Het Invalidenhuis, te groot voor zijn eigen straat is stop 4 van een wandeling van 98 minuten door Budapest. Open ROODS in je browser, loop naar een pin en het verhaal begint.

  • Verhalen op een kaart, met ingesproken audio
  • Loop in je eigen tempo, stop waar je wilt
  • Werkt in je browser. Een app is niet nodig.

Meer verhalen in de buurt

Meer uit Budapest →

Loop een route in Budapest

Alle routes →