Architecture Budapest

De Párisi udvar, een passage onder glas

Een gebouw dat zijn hoek afsneed om er een vijfde gevel van te maken, met daarachter het laatste winkelhof van Boedapest onder glas.

2 min lezenFerenciek tere 10

Luister naar dit verhaal

Ingesproken audio uit onze tour door Budapest

De Párisi udvar aan de Ferenciek tere, voltooid in 1913

Dit gebouw is zijn hoek kwijt. sneed hem af en maakte van dat schuine vlak een vijfde gevel, met daarin de hoofdingang naar de kassazaal van de spaarbank. De bekleding bestaat uit honderdduizenden stukjes -keramiek, met spitsbogen en Moorse motieven door elkaar.

Hier stond negentig jaar lang het Párisi-ház, de eerste moderne winkelgalerij van Hongarije, in 1817 gebouwd voor József Brudern naar een ontwerp van . Pest noemde het naar de in Parijs, waarop de overdekte winkelgang leek. Rond 1900 ging het tegen de vlakte, en de Belvárosi Takarékpénztár kocht de grond en schreef een prijsvraag uit die driëenveertig inzendingen opleverde. De jury koos het plan van , de twee die hiernaast de Klotild-paleizen hadden neergezet, en het bestuur gaf de opdracht toch aan Schmahl, een Duitse metselaarsknecht die het zonder academie tot architect had gebracht. Hij haalde de oplevering zelf niet en stierf in 1912, een jaar voor het gebouw in gebruik ging.

De passage onder het glazen gewelf, tegenwoordig de hal van een hotel

Naar binnen lopen mag, ook als je hier geen kamer hebt. In de passage zit de enige winkelgalerij van Boedapest uit het begin van de twintigste eeuw die er nog is, onder een gewelf van kristalglas. De gebrandschilderde ramen komen uit hetzelfde atelier van dat het mozaïek op de Szervita tér maakte.

Kom de passage weer uit aan de kant van de Ferenciek tere en loop de Váci utca in, naar het zuiden.

Kaart met Ferenciek tere 10, 1053 Budapest
Ferenciek tere 10, 1053 BudapestBudapest
Route plannen

Bronnen. Verhaal: hu.wikipedia (Párizsi udvar) over het Párisi-ház van Brudern József uit 1817, de aankoop van het perceel door de Belvárosi Takarékpénztár in 1906 en de oplevering na de dood van Schmahl in 1912; Montázsmagazin over de prijsvraag met driëenveertig inzendingen, de voorkeur van de jury voor Korb en Giergl en de afgeschuinde hoek met de bankingang; Kitervezte.hu over de leveranciers van de kristalglazen koepel, het Zsolnay-aardewerk en de gebrandschilderde ramen van Róth Miksa; We Love Budapest over de Zsolnay-bekleding en de heropening als hotel in 2019 Foto's: Buitenkant: Jorge Franganillo, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons. Passage: Random photos 1989, CC0, via Wikimedia Commons

Hoor het waar het gebeurde

Loop Belváros, de binnenstad van Pest met ROODS.

De Párisi udvar, een passage onder glas is stop 6 van een wandeling van 98 minuten door Budapest. Open ROODS in je browser, loop naar een pin en het verhaal begint.

  • Verhalen op een kaart, met ingesproken audio
  • Loop in je eigen tempo, stop waar je wilt
  • Werkt in je browser. Een app is niet nodig.

Meer verhalen in de buurt

Meer uit Budapest →

Loop een route in Budapest

Alle routes →