had nu een stad met muren, een naam en bijna geen inwoners, en zijn oplossing stond op deze heuvel.
Tussen de twee toppen van het , in de zadel waar je nu staat, riep hij een asiel uit: wie hier kwam was vrij, ongeacht wat hij elders had gedaan. Weglopende slaven, schuldenaars, bannelingen en mannen die ergens anders een vonnis boven het hoofd hing trokken naar Rome, en de stad vulde zich met precies die mensen.
Latere Romeinen waren daar openhartig over. schreef het gewoon op, en voor tegenstanders van Rome was het eeuwenlang een verwijt: een rijk gebouwd door het uitschot van Italië.
Tegelijk zat er een idee in dat de stad is blijven kenmerken. Rome gaf burgerrecht aan vreemdelingen, aan vrijgelaten slaven en uiteindelijk aan vrijwel iedereen in het rijk, en dat onderscheidde het van Griekse steden waar je het alleen door geboorte kon krijgen.
Aan de zuidwestelijke rand van het plein valt de rots steil naar beneden, en daar lopen we naartoe.
Bronnen. Verhaal: Sovrintendenza Capitolina ai Beni Culturali (Campidoglio, Asylum); Treccani (asylum di Romolo) Foto's: Foto: Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0








