Ergens bij je voeten zit een klein metalen merkteken in de bestrating, een van de honderden die in een lange grillige lus door de stad lopen. Volg ze en je wandelt langs de rand van , precies daar waar de vlammen stopten en gewone huizen begonnen.
Die lijn is vreemd om te zien, want hij volgt geen enkele logica die je zou verwachten. Hij snijdt dwars door bouwblokken, kruist straten schuin en spaart de ene kant van een weg terwijl hij de andere meeneemt. Vuur werkt met wind, water en geluk, en de grens legt alle drie vast.
Sta erop en je staat op de grens tussen twee keer Rotterdam. Aan de ene kant zijn de gebouwen van baksteen en negentiende-eeuws, met kroonlijsten en kleine winkels. Aan de andere kant is alles naoorlogs: beton, glas, rechte lijnen, brede stoepen. Bewoners van deze stad weten binnen een paar seconden aan welke kant ze staan.
De hele lus is ongeveer twaalf kilometer lang, en het is het enige monument in Rotterdam waar je overheen loopt in plaats van naar kijkt.
We gaan westwaarts over de Meent, langs het verkeer van de , door tot met zijn hoge klokkentoren rechts van je opduikt.
Bronnen. Verhaal: Stadsarchief Rotterdam, brandgrens.nl; BKOR, Beeldende Kunst en Openbare Ruimte Rotterdam Foto's: Foto: Oscar, Wikimedia Commons, CC BY 2.5










