De grachten van Utrecht liggen een verdieping lager dan de straat, en dat is nergens anders zo.
De werd in de twaalfde eeuw gegraven, ruim voor de bestond. Handelsschepen voeren tot in het hart van de stad en de koopmanshuizen aan het water hadden hun opslag in de kelder. Goederen gingen eerst de kade op en daarna weer de kelder in, twee keer sjouwen voor één vat.
Rond 1200 bedacht iemand een kortere weg: een tunnel van de kade rechtstreeks naar de kelder. Dat werkte, en de buren deden het na. De tunnels werden breder, kregen een vloer op het niveau van het water en groeiden uit tot de werven zoals je ze nu ziet. De stad telt er inmiddels ruim zevenhonderd.
Daarmee heeft Utrecht drie lagen boven elkaar: de straat, de werf en het water. De werf waarover je loopt is openbaar terrein, terwijl de kelder eronder bij het huis hoort. Die eigendomsverhouding bestaat in deze vorm alleen hier.
Waar vroeger turf, wijn en graan lagen, zitten nu restaurants, een enkele werkplaats en af en toe iemands woonkamer.
Dit is één verhaal van de vele die deze stad te bieden heeft. Onze wandelroutes brengen je langs de rest!
Bronnen. Verhaal: Erfgoed Gemeente Utrecht over de werven en werfkelders van de Oudegracht; Het Utrechts Archief over het graven van de gracht in de twaalfde eeuw. Foto's: Het Utrechts Archief
