Je loopt langs water dat er ligt omdat de stad haar rivier kwijtraakte.
Utrecht is ontstaan aan een arm van de Rijn, en die arm was alles. Hij bracht de schepen, de handel en het geld. Maar rivieren verleggen zich, en deze slibde langzaam dicht. Wat eens een vaarweg was werd een geul waar nauwelijks nog iets doorheen kwam.
In de twaalfde eeuw werd het echt menens. Stroomopwaarts, bij , ging een dam in de , en daarmee was Utrecht afgesneden van de rivier waaraan het zijn bestaan dankte. De stad deed het enige wat ze kon doen: zelf graven. Er kwam een vaart naar het zuiden om de verbinding met het water terug te krijgen, en de oude rivierloop door de stad werd uitgediept en van kademuren voorzien.
Dat is wat je hier ziet. Geen gracht die om de stad heen is gelegd ter verdediging, maar een haven dwars door het centrum, aangelegd omdat de natuur de stad in de steek liet.
Het conflict over die dam loopt uit op een gevecht voor de deur van een keizerlijk paleis, en daar lopen we nu naartoe. Eerst langs het stadhuis.
Bronnen. Verhaal: Canon van Utrecht; Erfgoed gemeente Utrecht. Nog te verifiëren: de datering van de dam bij Wijk bij Duurstede. Foto's: Traiectum, Wttecht, Utrecht, uit de Atlas van Loon, 1649, via Wikimedia Commons, publiek domein
