De man die weigerde

Op vijftien juli kreeg Ernst Rüdiger von Starhemberg het aanbod om de stad over te geven, en hij sloeg het af.

Hij had minder dan twintigduizend man tegenover een leger van ruim honderdduizend, dus zijn weigering was een gok op twee dingen: op de muren, die na de eerste belegering fors waren verzwaard, en op een ontzettingsleger dat er nog niet was en misschien nooit zou komen.

Wat volgde was twee maanden uithouden, terwijl de dysenterie door zijn garnizoen ging, het buskruit opraakte en hij vanaf de toren van de Stephansdom lichtkogels liet afschieten in de hoop dat iemand buiten de stad ze zag. Toen het voorbij was, maakte de keizer hem veldmaarschalk.

Starhemberg ligt hier begraven, in de crypte onder de kerk, en zijn grafmonument is een paar jaar geleden gerestaureerd met geld dat werd opgehaald met een voettocht van Tulln naar dit plein, precies de weg die het ontzettingsleger in 1683 aflegde.

Het plein zelf heet Freyung omdat het klooster hiernaast voortvluchtigen mocht beschermen, want wie de binnenplaats haalde was voorlopig vrij van de stadsrechter. De monniken kwamen trouwens uit Ierland, dat in middeleeuws Latijn Schotland heette, en die verwarring zit sindsdien onuitroeibaar in de naam.

De Schottengasse loopt omhoog naar de Mölker Bastei, waar het laatste stuk vestingmuur van Wenen ligt.