Je staat op het Max Euweplein in Amsterdam, waar toeristen zich vergapen aan het levensgrote schaakbord en de omliggende cafés gonzen van gesprekken. Weinig passanten beseffen dat dit plein ooit de binnenplaats was van een beruchte gevangenis, waar tijdens de Tweede Wereldoorlog duizenden politieke gevangenen vastzaten.
Hier, op deze plek, wordt de herinnering levend gehouden aan Max Euwe, de enige Nederlandse wereldkampioen schaken. Op 15 december 1935 versloeg hij de onverslaanbaar geachte Aleksandr Aljechin na een slopende match van 30 partijen, verspreid over 13 Nederlandse steden. De overwinning bracht een golf van enthousiasme teweeg in het land. Aljechin erkende zijn nederlaag met de woorden: “Es lebe Schachweltmeister Euwe, es lebe schachschliebend Holland.”
Euwe was meer dan een schaker; hij was wiskundige, leraar en later voorzitter van de wereldschaakbond FIDE. Zijn rationele benadering van het spel en zijn sportieve houding maakten hem tot een icoon.
Vandaag de dag nodigt het plein uit tot spel en ontmoeting, met het Max Euwe Centrum als stille getuige van zijn nalatenschap. Hier, waar eens muren opsloten, staat nu een open ruimte die vrijheid en intellect viert.
Bronnen. Verhaal: Historiek Foto's: Stadsarchief Amsterdam
