Aan de Kostverlorenvaart staat een houten molen die vreemd uit de toon valt bij de woonblokken eromheen. Dit is De Otter, een zaagmolen uit 1631 en de laatste die Amsterdam nog over heeft.
In de zeventiende eeuw stonden hier tientallen zaagmolens op een rij langs het water, net buiten de stad. Ze zaagden de boomstammen die uit Scandinavie en de Oostzee werden aangevoerd tot planken, en daarmee bouwde Amsterdam zijn schepen, zijn pakhuizen en zijn grachtenhuizen. Deze molens waren de machines van de .
De Otter is een paltrokmolen, genoemd naar een wijde jas, en dat zie je aan de vorm: het hele bovenstuk draait op een kring van rollen met de wind mee, inclusief de vloer waar de stammen binnenkwamen. Wereldwijd zijn er nog een handvol paltrokmolens over, en deze is de oudste.
In de twintigste eeuw kwam de molen in de knel. De stad groeide om hem heen, de bebouwing ving de wind weg en het zagen stopte. Na een grondige restauratie draaien de wieken weer zodra de wind hem bereikt.
Wie het voortbestaan wil steunen koopt een stuk pulpzeep, zeep waarin het zaagsel van de molen zelf is verwerkt.
Bronnen. Verhaal: Zaagmolen De Otter (molendeotter.nl). Molendatabase, paltrokmolens in Nederland. Foto's: Stadsarchief Amsterdam
