De Stadswaag

Wie vandaag de Stadswaag betreedt, wandelt een stuk geschiedenis binnen. In 1548 liet stadsplanner Gilbert van Schoonbeke hier een nieuwe waag bouwen, midden op het plein dat hij zelf had ontworpen. Hij had het terrein in 1547 gekocht van de stad, inclusief een arsenaal, een timmermanswoning en het oude stadsmagazijn ‘de houten Eeckhof’. Alles werd met de grond gelijkgemaakt. Wat volgde, was een imposant gebouw waar koopwaren gewogen en belast werden: de Nieuwe Waag.

De waag gaf de buurt economische adem. Handelaren stroomden toe en bouwden pakhuizen rond het plein. Alleen op het gelijkvloers werd gewogen, maar de bovenverdiepingen — rijk versierd — werden verhuurd voor feesten en banketten. In het zestiende-eeuwse Antwerpen, toen de stad op het toppunt van haar welvaart stond, was er nood aan zulke grote feestzalen.

Na verloop van tijd verloor de waag haar oorspronkelijke functie. In 1648 werd de bovenverdieping een chirurgijnsschool, later een rechtbank. In 1819 verkocht de stad het gebouw, dat sindsdien dienst deed als magazijn. Maar het lot sloeg toe: in 1873 werd de waag door bliksem getroffen en brandde volledig af. Alleen een muur met een madonnabeeld bleef staan. De stad maakte er een openbaar plein van.

Ook de twintigste eeuw ging niet onopgemerkt voorbij. In 1914 viel hier een zeppelinbom. En in de jaren 1960 werd de Stadswaag een creatieve hotspot, met jazzcafés en theater. Vandaag herinnert de plek nog steeds aan een rijke, gelaagde geschiedenis.