Den Haag ging de bezetting in als stad van diplomatie en kwam er vijf jaar later uit als een stad met gaten.
Burgemeester Salomon de Monchy weigerde de bezetter te gehoorzamen en was in september 1940 zijn ambt kwijt. In zijn plaats kwam 'er Harmen Westra, en daarmee een bestuur van collaboratie en onderdrukking.
De stad telde ongeveer 17.000 Joodse inwoners, na Amsterdam de grootste gemeenschap van het land. Ze woonden door de hele stad, rond de Nieuwe Kerk en in Scheveningen. Vanaf 1942 vertrokken de transporten. De meesten kwamen nooit terug, en die leegte is in de straten blijven hangen.
Tegelijk verdween de stad zelf stukje bij beetje. Voor de aanleg van de gingen hele buurten tegen de vlakte en moesten zo'n 135.000 mensen hun huis uit.
De winter van 1944 op 1945 ging de boeken in als de . Kou en voedselgebrek kostten ruim 2.100 Hagenaars het leven. Midden in die winter, op 3 maart, zochten Britse bommenwerpers de Duitse V2-installaties in het en raakten het . Meer dan 550 mensen kwamen om, duizenden raakten gewond en een groot deel van de wijk lag plat.
Op 8 mei 1945 was de stad vrij.
De oorlog ligt in Den Haag dichter aan de oppervlakte dan je zou denken. Loop een van onze wandelingen en je komt hem vanzelf tegen.
Bronnen. Verhaal: Henk Ambachtsheer en Corien Glaudemans, Oorlog in de lucht. Den Haag 1940-1945, uitgave van het Haags Gemeentearchief Foto's: Haags Gemeentearchief
