Onder het huidige ligt een Romeinse stad. Forum Hadriani had rechte straten in een rasterpatroon, een centraal plein, een tempel en een badhuis, en telde ongeveer vijftienhonderd inwoners. Wie binnenkwam over de geplaveide weg zag die strakke indeling meteen.
De stad bestond bij de gratie van water. Het verbond de Rijn met de , en daarover kwamen wijn, aardewerk en graan. Zonder die vaarweg was een stad op deze hoogte van het rijk onhoudbaar geweest.
Op het forum lag de oogst van boeren uit de omgeving naast koopwaar uit het verre zuiden. Daar klonk het geroezemoes van handelaren, reizigers en inwoners die hun inkopen deden, met in een hoek de rook van offers aan huis- en stadsgoden.
Het badhuis was de plek waar de stad elkaar tegenkwam. Mensen gingen er niet alleen heen om zich te wassen, maar vooral om te praten.
Bij opgravingen kwam onder meer een Romeinse haven tevoorschijn. Bescheiden van omvang, en toch het punt waarop het rijk hier houvast hield.
Zin om verder te lopen? Onze wandelingen door Den Haag voeren langs plekken met net zulke verhalen.
Bronnen. Verhaal: Canon van Den Haag. Foto's: Opgraving van de Romeinse haven bij Forum Hadriani, Voorburg. Foto Carole Raddato, via Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.
