Het bronzen beeld dat over dit plein waakt, stelt Hugo Grotius voor, een van de meest opmerkelijke denkers die de Nederlandse Republiek ooit heeft voortgebracht. Hij werd in 1583 in Delft geboren, studeerde op 11-jarige leeftijd al rechten in Leiden en vertegenwoordigde kort daarna zijn land tijdens diplomatieke missies. Zelfs naar de maatstaven van een gouden eeuw vol uitzonderlijke mensen stak hij met kop en schouders boven de rest uit.
Grotius was niet alleen briljant, hij had ook principes. Hij was een voorvechter van religieuze tolerantie in een tijd waarin dat standpunt reële gevolgen had. Toen hij tijdens een machtsstrijd tussen de remonstranten en stadhouder Maurits van Oranje de kant van de verkeerde politieke factie koos, lieten de gevolgen niet lang op zich wachten. Zijn bondgenoot Johan van Oldenbarnevelt werd geëxecuteerd. Grotius werd veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf in kasteel Loevestein.
Hij bleef daar niet lang. In 1621 smokkelde zijn vrouw Maria hem naar buiten in een kist die normaal gesproken werd gebruikt voor het vervoer van boeken. Van daaruit vluchtte hij naar Parijs en begon hij aan zijn meesterwerk, De jure belli ac pacis, waarin hij de principes van het internationaal recht en de rechtvaardige oorlog uiteenzette waar rechtbanken en diplomaten vandaag de dag nog steeds naar verwijzen.
De ontsnapping in de boekenkist bleek volkomen passend voor een man wiens grootste wapen altijd het geschreven woord was.
Bronnen. Verhaal: Canon van Rotterdam Foto's: Stadsarchief Rotterdam
