Utrecht is in 1813 bevrijd door ruiters uit de Russische steppe, en heeft dat daarna meer dan honderd jaar gevierd.
Na trokken de geallieerde legers westwaarts. Op 28 november reden deze stad binnen, en was voorbij. Het waren lichte ruiters, gewend aan lange tochten, en voor de Utrechters zagen ze er volkomen buitenlands uit.
De stad maakte er een jaarlijkse feestdag van. Kozakkendag werd gevierd met optochten, muziek en veel drank, elk jaar opnieuw, generaties lang.
Dat laatste werd het feest uiteindelijk fataal. Historici die erover schrijven noemen het drankgebruik als een van de redenen dat de traditie is doodgebloed.
Wat overbleef is dit monument, en de vraag hoe een stad een bevrijding kan vergeten die ze honderd jaar lang heeft gevierd.
De volgende stop ligt een eind naar het noordwesten, aan de Lange Smeestraat, en die plek is juist nooit opgehouden met waar ze voor bedoeld was.
Bronnen. Verhaal: thedutchhistorian.nl Foto's: Door Pieter Gerardus van Os - Collectie Centraal Museum Utrecht, Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=9430259
