Het Binnenhof

Je eindigt waar de wandeling begon, bij een complex dat nooit door iemand is ontworpen.

Het begon in de dertiende eeuw als jachthuis van Floris IV, graaf van Holland. Zijn opvolgers bouwden er een zaal bij, daarna een kapel, daarna kantoren, en daarna nog meer kantoren, elke generatie tegen aan wat de vorige had achtergelaten. De ommuurde binnenplaats in het midden gaf het geheel zijn naam. Binnenhof is een bescheiden naam voor de plek waar een land vandaan bestuurd bleek te worden.

De Ridderzaal staat nog altijd in het hart ervan, en generaties lang las de vorst daar op de derde dinsdag van september de troonrede voor. Die plechtigheid vindt elders in de stad plaats zolang de werkzaamheden duren.

En die duren. De verbouwing begon in 2021 met een budget van vierhonderdvijfenzeventig miljoen euro. De huidige ramingen gaan richting twee miljard, en de vroegste oplevering die iemand op papier wil zetten is eind 2028. Het complex is gesloten, de gevels zijn ingepakt, en het hele parlement regeert vanuit geleende gebouwen om de hoek.

Een land dat het ergens moeilijk over eens wordt, is het er wel over eens geworden om tegen forse kosten het huis te verbouwen waarin het zijn ruzies uitvecht.