Op elke verkiezingsdag lopen kiezers dit gebouw binnen, stappen een houten hokje in en kleuren een rondje rood met een potlood. Het oogt als een tafereel van een eeuw geleden. Het is in werkelijkheid een bewuste keuze uit deze eeuw, gemaakt door een land dat al verder was.
Vanaf de jaren negentig stemde vrijwel heel Nederland elektronisch. De machines telden in minuten wat eerder een nacht kostte. Rond de liet een groep actievoerders zien dat die machines te manipuleren waren en op afstand uit te lezen. In oktober van het jaar daarop trok de alle goedkeuringen van de stemmachines in.
In mei 2008 trok het kabinet de conclusie. Zolang er geen goed alternatief was, zou het land stemmen met papier en potlood. Nieuwe apparatuur bleek nog steeds af te luisteren, en het ontwikkelen ervan was te duur voor wat het zou opleveren.
Dus kwamen de hokjes weer uit de opslag. Den Haag stemde al tien of twaalf jaar elektronisch en had er ongeveer achthonderd nieuwe nodig.
Eén detail is goed om te weten voordat je hier ooit stemt. De wet schrijft voor dat het vakje rood wordt gemaakt. Een andere kleur, of een tekeningetje in de marge, maakt het stembiljet ongeldig.
De laatste stop is het zelf, waar deze wandeling begon.
Bronnen. Verhaal: Parlement.com, Stemmen op de verkiezingsdag; Adviescommissie inrichting verkiezingsproces (commissie-Korthals Altes), Stemmen met vertrouwen, 2007; besluit ministerraad mei 2008, ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties; Binnenlands Bestuur over de herinvoering van stemhokjes in Den Haag. Foto's: Het rode potlood aan een kettinkje in een stemhokje, Tweede Kamerverkiezingen 2023. Foto via Wikimedia Commons, Creative Commons.
